Fundacja Życie i Płodność w Krakowie
ul. Łukasiewicza 6/1
31-429 Kraków
tel/fax 12 633 06 13 redakcja@zycieiplodnosc.pl
Spis treści nr 4/2011
Ks. Józef Kożuchowski - Prawo naturalne a godność osoby ludzkiej. Ujęcie Roberta Spaemanna
Iwona Rawicka, Edyta Boboń - Poród jako wydarzenie rodzinne
Przemysław Eugeniusz Kaniok - Znaczenie obecności mężczyzn podczas narodzin dziecka
Krystyna Mikiel-Kostyra - Fizjologiczne uwarunkowania laktacji i karmienia piersią
Alicja Kuczmińska, Anna Szeniman-Łysak - Samotne rodzicielstwo wobec choroby dziecka
Anna Dmowska, Marzena Samardakiewicz - Sytuacja psychologiczna dziecka w szpitalu
Karolina Smoderek - Przemoc psychiczna jako forma destrukcji moralnej w relacjach partnerskich i rodzinnych
Dorota Mroczkowska - Jakość życia kobiet po poronieniu ciąży
Magdalena Szymańska - Antykoncepcja – uprzedmiotowieniem osoby w sferze płciowości i płodności
Prawo naturalne a godność osoby ludzkiej. Ujęcie Roberta Spaemanna
Ks. Józef Kożuchowski
proboszcz parafii w Kmiecinie; wykładowca filozofii w Wyższym Seminarium Duchownym w Elblągu i Wyższej Szkole Bankowej w Gdańsku
W wielu swoich współczesnych pracach naukowych wybitny myśliciel niemiecki R. Spaemann wykazuje aktualność tematyki prawa naturalnego w wersji klasycznej, pod którą to wersją nie tylko niejako się podpisuje, ale i oryginalnie ją interpretuje oraz rozwija.
Autor artykułu najpierw uzasadnia doniosłość analiz w ujęciu wielkiego filozofa. W dalszej części swych rozważań przybliża w syntetycznej postaci klasyczną wizję prawa naturalnego, wyrażającą spojrzenie Spaemanna, następnie podkreśla jak następuje naruszenie godności osoby na gruncie natury. Kluczowa natomiast myśl artykułu sprowadza się do wskazania, jak bardzo fatalne i niszczące są skutki braku respektu dla norm prawa naturalnego. Zaznaczają się one nawet na poziomie rozwoju naukowo- technicznego. Wyraźnie widoczne są one m.in. w różnorakich formach uprzedmiotowienia człowieka, instrumentalizacji i naruszenia jego osobowej godności w postaci: akceptacji samobójstwa, usprawiedliwiania kanibalizmu, perwersji seksualnych (pedofilii, homoseksualizmu), manipulacji genetycznych, żądania eutanazji, podważenia idei nierozerwalności małżeństwa i sensu ślubów zakonnych oraz celibatu.
Słowa kluczowe: R. Spaemann, prawo naturalne, godność ludzka, instrumentalizacja godności osoby, myśl niemiecka
Natural Law and Dignity of a Person in the View of Robert Spaemann
Robert Spaemann amply proves the current relevance of the subject of natural law in its classical form, to which he subscribes and which he both interprets and develops.
The present first explains the immense significance of the analyses carried out by the great philosopher, next offers a concise presentation of Speamann’s classical view of natural law, and finally shows how human dignity within natural law is offended. The crucial point of the article is a discussion of damaging and tragic results of disregarding the norms of natural law. They operate even within the sphere of science and technology. They manifest themselves as various forms of the objectivization and instrumental treatment of the human being, like, for example, approval for suicide, justifying cannibalism and sexual perversions, genetic manipulations, demanding euthanasia, and questioning the insolubility of marriage as well as the sense of religious vows and celibacy.
Key Words: Robert Spaemann, natural law, human dignity, instrumental approach to human dignity, German (philosophical) thought
Poród jako wydarzenie rodzinne
Iwona Rawicka, Edyta Boboń
Poród powinien być pozytywnym doświadczeniem rodziców, symbolem sukcesu i zaufania kobiety do siebie i męża. Nie powinien być tylko procedurą medyczną, ale wydarzeniem rodzinnym.
Powinien być analizowany w ujęciu interdyscyplinarnym, z holistycznym podejściem do problemu. Powinno się umożliwić rodzącej (jeśli sobie tego życzy) obecność osoby bliskiej w czasie porodu. Byłoby najlepiej, gdyby był to ojciec dziecka. Po porodzie, przez cały czas pobytu w szpitalu powinien być zapewniony kontakt matki z dzieckiem. Przed porodem należy również uwzględnić chęć odbycia porodu przez kobietę w innych warunkach niż szpitalna sala porodowa.
Słowa kluczowe: poród jako wydarzenie rodzinne, obecność ojca, kontakt matki z dzieckem
Childbirth - a Family Event
Childbirth should be a positive experience, an expression of the woman’s success and confidence in herself and in her husband. It should not be a merely medical process, but a family event.
Childbirth requires an interdisciplinary and holistic approach. The mother in labor should have her wish for the presence of a close person satisfied. The child’s father seems the best choice. After the delivery, the mother’s right for the continuous contact with the baby should be ensured by the hospital. The prospective mother’s wish to give birth to her child in some other place than the hospital should be granted.
Key Words: delivery/childbirth as a family event, father’s presence, mother-child contact
Znaczenie obecności mężczyzn podczas narodzin dziecka
Przemysław Eugeniusz Kaniok
Celem artykułu jest próba przedstawienia wybranych informacji na temat implikacji, jakie wynikają z obecności mężczyzn przy porodzie, zarówno dla samych ojców, jak również ich żon oraz dzieci.
Nie ulega wątpliwości, że obecność ojców przy porodzie stanowi dla większości z nich jedno z najważniejszych doświadczeń w ich życiu. Aby rodzice uczestniczący w porodzie mogli asocjować to wydarzenie z pozytywnym rezultatem ich wspólnych starań, ich wzajemne relacje muszą być oparte na dzieleniu się swoimi odczuciami, a także na zasadzie równouprawnienia.
Słowa kluczowe: ojcowie, uczestnictwo, poród, matki, rodzina
Father’s Presence at Childbirth
The article discusses some implications the father’s presence has for him, his wife and children.
Participating in giving birth to his child undoubtedly is one of the most important experiences in the life of a father. In order to remember their joint participation in the delivery as a positive result of their joint effort, the parents have to be able to share their emotions and to have equal rights in the marriage.
Key Words: fathers, participation, delivery/ childbirth, mother, family
Fizjologiczne uwarunkowania laktacji i karmienia piersią
Krystyna Mikiel-Kostyra
prof. nadzw. n med., kierownik Zakładu Ochrony i Promocji Zdrowia Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka
Laktacja i karmienie mlekiem matki jest elementem rozwoju strategii przeżycia wszystkich gatunków ssaków. Człowiek nie jest wyjątkiem.
Swoistość gatunkowa i skład mleka matki są idealnie dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego dziecka, zapewniając optymalne zdrowie i rozwój. Laktacja jest częścią cyklu rozrodczego kobiety i stanowi ważny element jej zdrowia. W swoim przebiegu jest procesem neurohormonalnego współdziałania matki z dzieckiem. Podstawę prawidłowego przebiegu karmienia piersią stanowi nieoddzielanie dziecka od matki w okresie inicjacji i stabilizacji laktacji, który ma miejsce od momentu urodzenia przez cały okres połogu. W artykule przedstawiono podstawowe zasady regulacji laktacji i przystawiania dziecka do piersi.
Słowa kluczowe:
Physiological Conditioning of Lactation and Breastfeeding
Lactation and breastfeeding is part of the survival strategy in mammals, and human being is no exception.
Mother’s milk is an optimum food for the child, necessary for its health and development. Lactation is an element of woman’s reproductive cycle. Lactation is part of neuro-hormone cooperation of the mother and the child. It is of essential importance not to separate mother and child at the period of initiation and stabilization of lactation, which lasts rom birth to the end of pauerperium. The present article lists the principles of monitoring the lactation and the nursing.
Key Words: lactation, breastfeeding, lactation monitoring
Samotne rodzicielstwo wobec choroby dziecka
Alicja Kuczmińska, Anna Szeniman-Łysak
Samotne rodzicielstwo to sytuacja wyjątkowo trudna dla osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem, szczególnie, gdy jest to dziecko przewlekle chore czy niepełnosprawne.
Jakość życia samotnych matek sprawujących opiekę nad chorym dzieckiem uwarunkowana jest szeregiem czynników, takich jak: rodzaj i intensywność choroby, wiek matki, czas trwania choroby i sytuacja, w której chory członek rodziny wymaga wsparcia. Jakość życia rodzica osoby chorej zależna jest także od natężenia postrzeganego wsparcia, jakie uzyskuje on bądź nie uzyskuje ze strony partnera.
Przedstawione badania koncentrują się na grupie 60 kobiet sprawujących opiekę nad dzieckiem chorym lub niepełnosprawnym samotnie bądź przy wsparciu partnera. Celem podjętych badań było określenie zależności między poziomem jakości życia matek osób chorych czy niepełnosprawnych a samotnym rodzicielstwem. Przyjęto także, że podczas badania jakości życia matek istotny będzie czas trwania choroby dziecka.
Ze względu na powyżej opisane przesłanki w badaniu użyto skal badających zadowolenie z życia i ogólny nastrój badanych. Dane z ankiety uzupełniono poprzez wywiad psychologiczny, który zawiera informacje dotyczące rodzaju choroby dziecka.
Uzyskane wyniki skłoniły do wniosków, że na jakość życia matki sprawującej opiekę nad chorym dzieckiem wpływ ma przede wszystkim obecność partnera, stanowiącego wsparcie w sytuacji kryzysowej.
Słowa kluczowe: samotne rodzicielstwo, miłość matki, trudna sytuacja, szczęście
Single Parenthood and a Child’s Illness
Single parenthood is a very difficult condition, especially when the child is chronically ill or disabled.
The quality of life of single mothers depends on various factors: mother’s age, the kind and intensity of the disease, duration of the illness and of the period when the ill member of the family needs support. The quality of life of the single parent also depends on whether and/ or how much support is received from the partner.
The research was done on 60 women, who were raising their ill or disabled children alone or with the support from the partner. The aim of the present study has been to compare the quality of life of any ill child’s mother with that of a single parent. The conclusions were supplemented by the data obtained from measuring the wellbeing and general mood of the subjects and from an additional psychological interview that contained information about the child’s illness. The results obtained suggest that the quality of life of a single parent of an ill or disabled child mostly depends on the assistance and support from the parent’s partner offered in the face of crisis.
Key Words: single parenthood, mother’s love, difficult situation, happiness
Sytuacja psychologiczna dziecka w szpitalu
Anna Dmowska, Marzena Samardakiewicz
Zachorowalność i wypadkowość okresu rozwojowego dotyczy większości dzieci na świecie.
Pociąga za sobą konieczność hospitalizacji. Skutkiem przyjęcia na oddział szpitalny często bywa kryzys sytuacyjny samego dziecka i jego rodziny. Wiąże się to z distresem, w konsekwencji może ujawniać lęki czy nawet utrwalone reakcje lękowe w postaci późniejszych zaburzeń; bywa źródłem traumy.
Wobec postępów nauk medycznych czyni się starania na rzecz ochrony zdrowia psychicznego małych pacjentów i ich rodziców. Ważne, by personel, wśród rozlicznych obowiązków, zwracał uwagę na podmiotowe traktowanie dzieci i rodziców, gdzie ważne jest ich zaangażowanie w proces diagnostyczny, leczniczy i opiekuńczy.
Cel niniejszej pracy stanowi przedstawienie konsekwencji hospitalizacji małego pacjenta oraz sytuacji psychologicznej dziecka.
Słowa kluczowe: chore dziecko, hospitalizacja, stres szpitalny, trauma, radzenie sobie
Psychological Situation of a Child in Hospital
Illness, accidents and hospitalization happen to children all over the world.
Hospital treatment is often traumatic not only to the little patients but to their parents as well and may cause various psychological disorders. Progress in medical sciences offers help in protecting both the children and their parents. Medical staff should spare no effort to regard them as persons and not objects of treatment, and their dedication during diagnosis, treatment and care is of vital importance.
The aim of the present article is to discuss the psychological situation and the consequences of a child’s stay in hospital.
Key Words: ill child, hospitalization, hospital stress, trauma
Przemoc psychiczna jako forma destrukcji moralnej w relacjach partnerskich i rodzinnych
Karolina Smoderek
jest pracownikiem Centrum Ekologii Człowieka i Bioetyki na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Celem artykułu jest prezentacja przemocy psychicznej od strony rozpoznawania jej symptomów i cech charakterystycznych.
Naszkicowanie profilu osobowościowego sprawcy przemocy w sposób istotny daje szansę ofiarom na jej zdefiniowanie, a następnie przewidzenie skutków przemocy wobec osób uwikłanych w toksyczne relacje. Nazwanie przemocy bywa rzeczą trudną, ale prowadzącą każdorazowo do uzdrowienia ofiar, ponieważ znajomość praktykowanych schematów zachowań sprawcy przemocy stwarza realne możliwości podjęcia kroków jej przeciwdziałania. Czy zatem możliwe jest realne zerwanie toksycznej więzi pomiędzy sprawcami przemocy oraz ofiarami, które w tej przemocy mimowolnie uczestniczą? I czy wobec tego istnieje szansa na odbudowanie rodziny?
Słowa kluczowe: przemoc psychiczna, profil sprawcy przemocy, uwikłanie rodziny w przemoc psychiczną
Psychological Abuse as a Form of Morally Destructive Behavior in Partner and Family Relationships
The aim of the present article is to name the symptoms and characteristic features of psychological violence as well as to draw a psychological portrait of the offender that would give the prospective victim an opportunity to foresee not only the act itself but also its consequences.
Labeling an action as an act of violence may be difficult but is necessary, because it pertains to curing the patient, as the knowledge of the mechanism governing actions of the offender makes arranging the defense possible.
Is severing a toxic relationship between the offender and the victim of psychological violence feasible at all? Is there a chance for such partners to rebuild the family?
Key Words: psychological violence/ abuse, portrait/profile of the perpetrator/ offender, involvement of the family in psychological violence/abuse
Jakość życia kobiet po poronieniu ciąży
Dorota Mroczkowska
absolwentka Wydziału Zarządzania i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego oraz Szkoły Psychologii Społecznej w Warszawie, doktorantka na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego
W artykule ukazano problematykę poronienia ciąży w perspektywie szeroko rozumianego poczucia jakości życia kobiet.
Na podstawie przeprowadzonych badań w grupie 66 kobiet w wieku od 19 do 46 lat zarówno po poronieniu, jak i kobiet nie roniących, zbadano związki zmiennych z postrzeganą jakością życia oraz różnice w jakości życia w obu grupach kobiet. Uzyskane wyniki potwierdziły istnienie związku pomiędzy czasem, który upłynął od ostatniego poronienia a zadowoleniem z życia. Badanie nie potwierdziło natomiast hipotezy o związku jakości życia z liczbą poronień ani z liczbą posiadanych dzieci, chociaż przy porównywaniu jakości życia kobiet bezdzietnych z grupy kobiet po poronieniu i bez poronienia uzyskano istotne różnice w średniej jakości życia. W związku z niewielką liczbą badań dotyczących problematyki obejmującej zakres niniejszej pracy, szczególnie w aspekcie psychologicznym, właściwym wydaje się rozwinięcie zaprezentowanych badań i przeanalizowanie wpływu pozostałych zmiennych na jakość życia kobiet po poronieniu, co może skutkować szerszym zrozumieniem uwarunkowań zadowolenia z życia kobiet po stracie.
Słowa kluczowe: ciąża, poronienie, jakość życia
Woman’s Quality of Life after Miscarriage
The article desribes the problems miscarriage pregnancy at perspective life quality of women.
The material presented has been based on 66 cases of women aged 19 to 46. The respondents were divided into two groups: those who had and those who had not miscarried, and differences between the qualities of life in those two groups were analyzed. The study confirmed the correlation between the time that passed from the last miscarriage and the woman’s wellbeing. The anticipated correlations 1) between the quality of life and the number of miscarriages and 2) between the quality of life and the number of children a woman has cannot be confirmed. For childless women, however, the comparison of the quality of life reveals significant differences between the two groups of respondents. As the scope of the present study has been very modest, it seems proper to continue the research on a larger scale and analyze the influence of other (of more) variables on the quality of life for women who had miscarried and thus obtain a better understanding of the conditions that may contribute to the state of wellbeing in women after a loss.
Key Words: pregnancy, miscarriage, quality of life
Antykoncepcja – uprzedmiotowieniem osoby w sferze płciowości i płodności
Magdalena Szymańska
lekarz położnik-ginekolog, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Każda nowa sytuacja zawodowa wynikająca z postępu wiedzy powinna inspirować do sformułowania określonej normy postępowania.
Postęp w medycynie jest w naszej epoce tak szybki, że daleko wyprzedza przepisy prawa i refleksję etyczną. Absolutyzowana wolność w wykonywaniu zawodu lekarza staje się szczególnie niebezpieczna, kiedy zostaje oderwana od prawdy. W związku z tym pytania, które postawiono lekarzom mają na celu pokazanie wpływu dylematów etycznych na ich postawę i relację z będącymi pod ich opieką pacjentkami. Badania dotyczyły między innymi możliwości odmówienia wypisania recepty na środki antykoncepcyjne. Kobieta będąc całkowicie wolną, poprzez antykoncepcję, staje się w rzeczywistości zniewolona i uprzedmiotowiona.
Słowa kluczowe: antykoncepcja, osoba, uprzedmiotowienie
Contraception – Objectification of the Person in the Sphere of Sexuality and Fertility
The rapid progress in medical sciences now observed leaves legislature and ethical considerations far behind.
By accepting the ways of thinking as well as procedures imposed on them, medical doctors undermine the canons of medical ethics and jeopardize their own autonomy and loyalty to the profession. They deliberately ruin woman’s fertility and personality, by passing over the side effect of using contraceptives and by thus unwittingly advertising them.
There is a hiatus between specific actions of the doctors and precepts of medical ethics.
Key Words: objectification of a person, contraception, medical ethics


